Kako su SAD i SSSR slomili zube na Avganistanu

Decenijama unazad, Sjedinjene Države i SSSR pokušavale su da pokažu svoju moć u Avganistanu. Ipak, pretrpeli su ogromne gubitke, ali niko nikada zvanično nije priznao poraz, već su se “ponosne i nepobeđene vojske” mirno povukle. U rat su i jedni i drugi ušli na vrhuncu moći, a iz njega izašle kao gubitnici.

Sovjeti i Amerikanci su interesovanje za Avganistan pokazali nakon povlačenja Velike Britanije 1947. godine. Tokom unutrašnjeg raskola između mudžahedina i vlasti, tadašnji SSSR podržao je vlast, dok su SAD stale iza mudžahedina. Tako je počelo još jedno odmeravanje snaga „velikih“ na teritoriji koja na prvi pogled nije od preterane važnosti, ali je postala teren za potragu za odgovorom na večito pitanje – ko je najveća svetska sila, Amerika ili SSSR, odnosno sada Rusija.

Devetogodišnji rat SSSR-a u Avganistanu

Sovjeti su, kao i SAD, u Avganistanu prvo doživeli uspeh, a potom vrtoglavi pad.

Rat je počeo 1979. godine i trajao devet godina i tri meseca. U tom periodu, stradalo je 15.000 vojnika SSSR-a, a ranjeno je 54.000. Nije poznato koliko novca je potrošeno, ali procenjuje se da su u pitanju milioni. Sovjeti su pružali i logističku podršku vlastima u vidu opreme, informacija i oružja.

U aprilu 1978. godine komunistička Narodna demokratska partija preuzela je vlast u Avganistanu. Premijer Mohamed Daud Kan želeo je prisniji odnos sa Sovjetima zbog resursa koji su bili spremni da izdvoje. SSSR je tada finansirao izgradnju puteva, aerodroma i infrastrukture.

Avganistan je trebalo da bude pokazna vežba sovjetske moći. Sovjeti su tokom devetogodišnjeg rata uspeli da uspostave kontrolu nad većim delom zemlje, ali vremenom su resursi armije slabili, što je postepeno vodilo ka povlačenju.

SSSR je napustio Avganistan 1989. godine – narušenog ugleda, sa značajno manjim brojem vojnika i sredstvima na ivici rezervi. Rat je doprineo je i konačnom slomu Komunističke partije.

Više o ovome pročitati na nova.rs